กฎหมายภาพยนตร์และวิดีทัศน์กับการปราบปรามการละเมิดลิขสิทธิ์........ช่วยได้  จริงหรือ??

          หลายคนคงเคยคิดว่า.....  ทำไม..... แผ่นละเมิดลิขสิทธิ์หรือที่เรียกกันติดปากว่า แผ่นผีซีดีเถื่อนไม่ว่าจะเป็นแผ่นหนังหรือแผ่นเพลงไม่หมดไปเสียที ?? ปราบปรามกันมาหลายปีก็ยังมีอยู่  ทั้งที่หลายๆหน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับผิดชอบทั้งภาครัฐและภาคเอกชนก็ร่วมมือกันทั้งด้านนโยบายและแนวปฏิบัติ พยายามที่จะปราบปรามให้หมดไป

          กฎหมายที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์ก็คือ พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 แต่ในทางปฏิบัติจริงแล้ว การปราบปรามแผ่นผีซีดีเถื่อนแล้วก็มีการนำกฎหมายที่เกี่ยวข้องอื่นๆมาใช้ประกอบด้วยเช่นกัน ซึ่งกฎหมายที่เกี่ยวข้องที่นำมาใช้บังคับบ่อยที่สุด ก็คือ พระราชบัญญัติภาพยนตร์และวิดีทัศน์ พ.ศ.2551 แต่การนำพ.ร.บ.ภาพยนตร์ฯมาใช้บังคับกับผู้ละเมิดร่วมกับพ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ฯนั้น จะมีข้อจำกัดในการนำมาบังคับใช้ได้เฉพาะการปราบปรามหรือจับกุมแผ่นละเมิดลิขสิทธิ์ที่มีภาพและเสียงที่นำมาฉายเป็นภาพเคลื่อนไหวได้เท่านั้น  ซึ่งก็คือ  แผ่นภาพยนตร์   แผ่นคาราโอเกะ  แผ่นมิวสิควิดีโอ  และแผ่นเกมส์เท่านั้น  เนื่องจากตามพ.ร.บภาพยนตร์ฯได้ให้คำนิยามของคำว่า “ ภาพยนตร์ “ และ” วิดีทัศน์ “ ไว้ในมาตรา 4 ว่า “ ภาพยนตร์ “ หมายถึง วัสดุที่มีการบันทึกภาพ หรือภาพและเสียง ซึ่งสามารถนำมาฉายให้เห็นเป็นภาพเคลื่อนไหวได้อย่างต่อเนื่อง แต่ไม่รวมถึงวีดิทัศน์  “ วีดิทัศน์ “ หมายถึง วัสดุที่มีการบันทึกภาพ หรือภาพและเสียง ซึ่งสามารถนำมาฉายให้เห็นเป็นภาพเคลื่อนไหวได้อย่างต่อเนื่อง ในลักษณะที่เป็นเกมการเล่น  คาราโอเกะ ที่มีภาพประกอบหรือลักษณะอื่นใดตามที่กำหนดในกฎกระทรวง  จะนำมาใช้กับการปราบปรามแผ่นละเมิดประเภทแผ่นเพลง (Audio)ที่มีเฉพาะเสียงเพียงอย่างเดียวไม่ได้  

          การนำพ.ร.บ.ภาพยนตร์ฯมาใช้กับการปราบปรามหรือ จับกุมการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วยนั้น  ก็ด้วยเหตุผลเพราะว่าความผิดตาม พ.ร.บ.ภาพยนตร์ฯดังกล่าวนั้น เป็นความผิดต่อรัฐหรือความผิดอาญาแผ่นดิน ไม่สามารถประนีประนอมยอมความได้ เจ้าหน้าที่ตำรวจสามารถจับกุมผู้กระทำผิดได้โดยไม่ต้องมีการร้องทุกข์จากผู้เสียหายก่อน  และเหตุผลสำคัญ คือ เป็นกฎหมายที่มีอัตราโทษสูงกว่าพ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ฯ  ส่วนฐานความผิดหรือข้อหาส่วนใหญ่ที่นำมาใช้ประกอบกับข้อหาละเมิดลิขสิทธิ์  ได้แก่  ความผิดฐานไม่มีใบอนุญาตประกอบกิจการให้เช่า  แลกเปลี่ยน  จำหน่ายภาพยนตร์  ตามม. 38 วรรค 1 ซึ่งมีโทษปรับตั้งแต่ 200,000 บาท ถึง 1,000,000 บาท ตามม. 79 และ ความผิดฐานไม่มีใบอนุญาตประกอบกิจการให้เช่า  แลกเปลี่ยน  จำหน่ายวีดิทัศน์  ตามม. 54 วรรค 1 มีโทษปรับตั้งแต่ 100,000 ถึง 500,000 บาท ตามม.82  รวมถึงความผิดฐานจำหน่ายแผ่นภาพยนตร์ที่ไม่ผ่านการตรวจพิจารณาจากเจ้าพนักงาน ตามม. 25 วรรค 1 มีโทษปรับตั้งแต่ 200,000 บาท ถึง 1,000,000 บาท  และความผิดฐานจำหน่ายแผ่นวีดิทัศน์ที่ไม่ผ่านการตรวจพิจารณาจากเจ้าพนักงาน ตามม. 47 วรรค 1  ซึ่งมีโทษปรับตั้งแต่ 20,000 ถึง 100,000 บาท ตามม. 81   

          เมื่อนำพ.ร.บ.ภาพยนตร์ฯมาใช้ร่วมกับพ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ฯในการปราบปราม  จับกุมการละเมิดลิขสิทธิ์แล้วนั้น  ในทางปฏิบัตินับว่าช่วยให้การปราบปราม จับกุมได้ผลยิ่งขึ้น  การละเมิดของแผ่นผีซีดีเถื่อนลดลงได้ในระดับหนึ่ง  เนื่องจากผู้จำหน่ายแผ่นละเมิดเกรงกลัวในอัตราโทษของพ.ร.บ.ภาพยนตร์ฯดังกล่าว  ซี่งเมื่อถูกจับกุมแล้ว หลักทรัพย์หรือจำนวนเงินที่ต้องใช้ในการประกันตัวผู้กระทำผิดก็ย่อมจะต้องสูงตามไปด้วยเช่นกัน โดยการปราบปราม จับกุมที่นำพ.ร.บ.ภาพยนตร์ฯมาใช้ประกอบด้วยนั้น ปัจจุบันมีให้เห็นแต่เฉพาะการปราบปราม จับกุมตามแผงลอยจำหน่ายแผ่นละเมิดเท่านั้น  แต่ยังไม่เคยปรากฎการนำไปใช้กับกรณีการจำหน่ายแผ่นละเมิดทางอินเตอร์เน็ท ซึ่งน่าจะนำไปใช้ได้เช่นเดียวกัน เนื่องจากพฤติการณ์การจำหน่ายก็เป็นการจำหน่ายเช่นเดียวกัน เพียงแต่อาศัยช่องทางการจำหน่ายที่แตกต่างกันไปเท่านั้น   แต่ทั้งนี้ พ.ร.บ.ภาพยนตร์ฯ เมื่อมีคุณประโยชน์อนันต์ ก็อาจมีโทษมหันต์ได้ เมื่อนำไปใช้ในทางที่ผิด นำไปใช้ในทางไม่สุจริต ซึ่งก็เคยเกิดมีขึ้นจริง นั่นคือ  ผู้รับมอบอำนาจจับกุมและเจ้าหน้าที่ตำรวจที่ไม่สุจริต จะนำกฎหมายภาพยนตร์นี้ไปข่มขู่ผู้จำหน่ายแผ่นละเมิดลิขสิทธิ์ ว่าถ้าหากไม่ยอมในการประนีประนอมยอมความกับตนแล้ว ก็จะแจ้งข้อหาตามพ.ร.บ.ภาพยนตร์ฯซึ่งมีอัตราโทษที่สูงเพิ่มเติมไปในชั้นจับกุมด้วย  ผู้จำหน่ายแผ่นละเมิดบางคนเกิดความหวาดกลัวก็จะตกลงประนีประนอมยอมความในจำนวนเงินตามที่ผู้รับมอบอำนาจนั้นเรียกร้อง

          อย่างไรก็ดี  การนำกฎหมายที่เกี่ยวข้องมาบังคับใช้นั้น ไม่ว่าจะเป็นกฎหมายฉบับใด หากจะต้องการให้เกิดผลสำเร็จในการบังคับใช้สมตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย  เป็นไปตามแนวนโยบายร่วมกันในการป้องปรามการละเมิดลิขสิทธิ์แล้ว ย่อมจะต้องอาศัยผู้บังคับใช้กฎหมาย  รวมถึงผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ร่วมกันปฏิบัติตามบทบัญญัติและกระบวนการของกฎหมายโดยเคร่งครัด  สุจริต  และเป็นธรรม  จึงจะผดุงความถูกต้อง ยุติธรรม ให้บังเกิดขึ้นในสังคมส่วนรวมได้

      โดย  นายวรัทภพ  มีชอบธรรม
               รองผู้จัดการฝ่ายกฎหมาย
               สมาคมการค้าผู้ประกอบธุรกิจบันเทิงไทย
             e-mail : This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it