การละเมิดลิขสิทธิ์ออนไลน์ในสถาบันการศึกษา
นโยบายในการป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ในสถาบันการศึกษา

      ปัจจุบันมหาวิทยาลัยและวิทยาลัยมีการกล่าวถึงและให้ความสนใจต่อปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์และกิจกรรมภายในเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของสถานบันการศึกษาเป็นอย่างมาก ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นหนึ่งในพันธกิจหลักของสถาบันการศึกษา หากไม่มีการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาอย่างเพียงพอ งานทางการศึกษาก็จะด้อยค่าลง และจะส่งผลต่อการเรียนการสอนในสถาบันการศึกษาอีกด้วย ยิ่งไปกว่านั้นช่องทางสำหรับการรับส่งสัญญาณ (Bandwidth) ของสถาบันการศึกษาอาจถูกนำไปใช้ในทางที่ผิดโดยอาจเป็นแหล่งที่เก็บและอาจเป็นเครือข่ายออนไลน์ที่เป็นต้นทางในการป้อนหรือคัดลอกข้อมูลให้แก่ผู้ดาวน์โหลดทั่วโลก การใช้ไฟล์ร่วมกันอย่างผิดกฎหมาย (illegal file-sharing) อาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่เครือข่ายคอมพิวเตอร์อันเนื่องมาจากการได้รับไวรัสคอมพิวเตอร์ การจารกรรมข้อมูลและการคุกคามความปลอดภัยทางข้อมูลของสถาบันฯ เป็นต้น

       การละเมิดลิขสิทธิ์อาจทำให้บุคคลากรของสถาบันฯ ต้องเสียเวลาในการตอบข้อซักถามและเกี่ยวข้องกับกระบวนการ ไต่สวนทางกฎหมาย ซ้ำร้าย, การกระทำที่ถือว่าผิดกฎหมายนี้ยังส่งผลให้นักศึกษาต้องเผชิญกับการถูกดำเนินการทาง กฎหมายและในบางครั้งสถาบันฯอาจต้องร่วมรับผิดชอบจากผลของการกระทำดังกล่าวด้วยเช่นกัน

       ตามหลักการแล้วสถาบันการศึกษามีหน้าที่ในการสร้างทัศนคติของนักศึกษาที่มีต่อเรื่องลิขสิทธิ์ ซึ่งก็มีขั้นตอนมาก มายที่สถาบันการศึกษาสามารถทำได้และควรกระทำเพื่อเป็นการป้องกัน หรือเฝ้าระวังพฤติกรรมการละเมิดลิขสิทธิ์ ซึ่งเกียวโยงถึงปัญหาด้านความปลอดภัยต่อเครือข่าย รวมถึงการสื่อสารการทำความเข้าใจและให้ความรู้แก่นักศึกษา และบุคคลากรที่เกี่ยวข้อง รวมทั้ง การเฝ้าระวังเพื่อให้สภาวะออนไลน์มีความปลอดภัย และการใช้เครื่องมือป้องกัน ทางเทคโนโลยีอย่างมีประสิทธิภาพ

1. การให้ความรู้/การสื่อสารทำความเข้าใจ
       กำหนดนโยบายด้านลิขสิทธิ์ที่เหมาะสม  โดยเจ้าหน้าที่และนักศึกษาควรเข้าใจว่าการคัดลอกและการถ่ายโอนข้อมูล งานหรือส่งงานเพลงหรืองานที่สร้างสรรค์ของบุคคลอื่นๆโดยไม่ได้รับอนุญาตถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์โดยจะไม่ได้ รับการผ่อนผันใดๆ จากมหาวิทยาลัยและยังมีความผิดทางกฎหมายซึ่งมีทั้งโทษจำคุกและโทษปรับอีกด้วย  การกำหนด เช่นนี้จะบรรลุผลได้โดยการกำหนดหลักปฏิบัติและข้อกำหนดเงื่อนไขในการรับสมัครเข้าศึกษา นอกจากนี้นโยบายนี้

        การสื่อสารและทำตามนโยบาย  สถาบันการศึกษาควรแน่ใจว่า เจ้าหน้าที่และนักศึกษาได้รับทราบเกี่ยวกับนโยบาย
ด้านลิขสิทธิ์ของสถาบันการศึกษาอย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพโดยอาจดำเนินการตามขั้นตอนง่าย ๆ เช่น
       กำหนดนโยบายให้ชัดเจนตั้งแต่ขั้นตอนการรับสมัครเข้าเรียนในสถานการศึกษาทั้งในรูปแบบของเอกสารและ ข้อมูลทางเว็บไซด์ แน่ใจว่าทั้งเจ้าหน้าที่และนักศึกษาได้ทราบและเข้าใจถึงข้อกำหนดเหล่านี้และลงนามในเอกสารว่า รับทราบข้อกำหนดแล้วก่อนที่จะได้รับอนุญาตให้เข้าสู่เครือข่ายคอมพิวเตอร์ กำหนดให้มีการจัดส่งอีเมล์อย่างสม่ำ เสมอจากผู้บริหารของสถาบันการศึกษาโดยตรงเพื่อเป็นการแจ้งเตือนว่าทางมหาวิทยาลัยจะดำเนินการกับการละเมิด ลิขสิทธิ์อย่างจริงจังและการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามนโยบายนี้จะได้รับการลงโทษ ควรยกตัวอย่างพฤติกรรมที่ไม่ เหมาะสม รวมถึงการใช้ไฟล์ร่วมกันที่ผิดกฎหมาย (illegal file-sharing) และให้รายละเอียดของบทลงโทษทั้งในส่วน ของมหาวิทยาลัยและตามกฎหมายหรือที่ศาลได้กำหนดไว้ นักศึกษาควรที่จะเข้าใจและรับทราบโดยปราศจากข้อสง สัยว่าการใช้ไฟล์ร่วมกันอย่างผิดกฎหมาย (illegal file-sharing) ในเครือข่ายของหอพักนั้นก็เป็นพฤติกรรมที่ไม่เหมาะ สมเช่นเดียวกับการใช้ไฟล์ร่วมกันอย่างผิดกฎหมาย (illegal file-sharing) ในเครือข่ายของมหาวิทยาลัย

2. แนวปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยของเครือข่าย 
     มีขั้นตอนสำคัญหลายขั้นตอนที่จะเป็นแนวทางสำหรับสถาบันการศึกษาเพื่อให้สามารถรักษาสภาวะออนไลน์ให้ ปลอดภัยและถูกต้องตามกฎหมายไว้ได้ดังต่อไปนี้
     ตรวจสอบสิ่งที่อยู่ในคอมพิวเตอร์และลบเนื้อหาหรือข้อมูลที่ละเมิดลิขสิทธิ์ออก นอกจากกรณีที่สถาบันการศึกษา ต้องตรวจสอบระบบคอมพิวเตอร์ของสถาบันฯ เพื่อแก้ไขและป้องกันปัญหาเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์ อาทิ การใช้ซอฟ แวร์ที่ไม่ถูกต้องตามกฎหมายแล้ว สถาบันฯ ก็ควรจะต้องระบุเรื่องงานเพลงและงานสร้างสรรค์ประเภทอื่นๆ ที่มีลิขสิทธิ์ไว้ในรายการเพื่อที่ต้องทำการตรวจสอบอีกด้วย เจ้าของลิขสิทธิ์ในงานสิ่งบันทึกเสียงที่มีการจำหน่ายในปัจจุบัน อาทิ เช่น เทป, ซีดี, ดีวีดี รวมถึง การอนุญาตให้ดาวน์โหลดผ่านระบบออนไลน์ ไม่เคยอนุญาตให้มีการคัดลอกสำเนาเพลง, ไม่เคยอนุญาตให้มีการจัดเก็บข้อมูลบนเครือข่ายออนไลน์ และไม่เคยอนุญาตให้มีการแจกจ่ายเพลงอันมี ลิขสิทธิ์เหล่านั้นทางอินเตอร์เน็ต ยกเว้นจะดำเนินการโดยผ่านผู้ให้บริการทางดนตรีหรือเสียงเพลงที่ได้รับการรับรองโดยถูกต้องตามกฎหมายหรือภายใต้สัญญาข้อตกลงที่ชัดเจนจากเจ้าของลิขสิทธิ์
      “การทำซ้ำเพื่อส่วนตัว” “การใช้งานเพื่อการศึกษา” “การใช้งานตามข้อยกเว้นของกฏหมาย” “การทำสำเนาเพื่อการทดลองใช้” หรือข้ออ้างอื่นใดดังกล่าว ไม่ได้มีความหมายว่าเป็นการอนุญาตให้มีการจัดเก็บหรือส่งต่อเพลงหรือข้อมูลในสิ่งบันทึกเสียงที่จัดทำเพื่อจำหน่ายในทางการค้าผ่านระบบห้องสมุดหรือผ่านเครือข่ายของสถานบันการศึกษาใดๆ

      ควบคุมการเข้าถึงระบบออนไลน์แบบไร้สาย (wireless access) การเชื่อมต่อเพื่อเข้าไปใช้งานในเครือข่ายแบบวิธีไร้สาย (wireless access) นั้นควรอยู่ภายใต้นโยบายเดียวกันกับการเข้าถึงระบบของเครือข่ายหรือข้อมูลโดยวิธีการอื่นๆ สถาบันการศึกษาควรแน่ใจว่าการเชื่อมต่อแบบไร้สาย (wireless access)กับเครือข่ายของมหาวิทยาลัยและอินเตอร์เน็ตนั้นปลอดภัยและควรต้องมีการป้อนรหัสเพื่อป้องกันการลักลอบเข้าไปใช้งานในวัตถุประสงค์ที่ผิดกฎหมาย ศูนย์กลางซอฟแวร์แบบไร้สายจะช่วยให้องค์กรสามารถกำหนดรหัสในการเข้าถึงเครือข่ายและข้อมูล และสามารถกำหนดระดับความปลอดภัยและ/หรือการป้อนรหัสตามที่ต้องการได้
       ให้ความสำคัญกับการป้องกันไวรัสคอมพิวเตอร์และโปรแกรมจารกรรมข้อมูล คุณสมบัติของซอฟแวร์ป้องกัน นั้นสามารถที่จะคัดกรองแฟ้มข้อมูลที่ผิดปกติซึ่งมีไวรัสคอมพิวเตอร์ โปรแกรมจารกรรมข้อมูลหรือข้อความที่สร้างความเสียหายติดมาได้และควรมีการติดตั้งซอฟแวร์ป้องกันนี้กับคอมพิวเตอร์ทุกเครื่อง สำเนาของโปรแกรมต้านไวรัสและการจารกรรมข้อมูลควรนำมาใช้งานอย่างต่อเนื่องและปรับปรุงให้ทันสมัยอยู่เสมอ
       ติดตั้งกฎว่าด้วยการป้องกันการบุกรุกจากภายนอก (Firewall) นโยบายการจัดให้มีเทคโนโลยีป้องกันการบุกรุกจากภายนอกเพื่อไม่ให้บุคคลที่ไม่ได้รับอนุญาตเข้ามาใช้ข้อมูลภายในเครือข่ายออนไลน์ของสถาบันนั้น เพื่อเป็นการรักษาความปลอดภัยและสามารถสกัดกั้นหรือป้องกันการไหลเข้าและออกของข้อมูลจากเครือข่ายอินเตอร์เน็ตภายนอกและยังสามารถเป็นเครื่องมือที่เป็นประโยชน์เพื่อจำกัดการใช้ช่วงความถี่ที่มากเกินปกติ ที่อยู่บนอินเตอร์เน็ต, พอร์ตหรือกลุ่มแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างคอมพิวเตอร์บนเครือข่ายทางอินเตอร์เน็ตซึ่งบ่อยครั้งจะมีการใช้ไฟล์ร่วมกันอันอาจก่อให้เกิดการละเมิดลิขสิทธิ์ได้ หลักปฏิบัติในความปลอดภัยที่ดีที่สุดคือการปิดล็อคพอร์ตทุกพอร์ต เพื่อป้องกันการบุกรุกจากภายนอกและไม่ให้บุคคลที่ไม่ได้รับอนุญาตเข้ามาใช้ข้อมูลภายในเครือข่ายโดยไม่จำเป็น
       มอบหมายความรับผิดชอบแก่เจ้าหน้าที่ แต่ละสถาบันควรมอบหมายเจ้าหน้าที่ให้รับผิดชอบเพื่อเน้นย้ำถึงการปฏิบัติตามกฎโดยเฉพาะการป้องกันการละเมิดงานอันมีลิขสิทธิ์ในระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของสถาบันฯ บุคคลที่ได้รับมอบหมายควรจะมีความรู้และความเข้าใจเพียงพอ (เช่น ผู้อำนวยการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศหรือการเงิน) เพื่อสามารถควบคุมให้เป็นไปตามแนวปฏิบัติของสถาบันฯ เพื่อกำจัดเนื้อหาหรือข้อมูลใดๆที่ผิดกฎหมายออกโดยทันทีและเพื่อดำเนินการเกี่ยวกับการส่งหนังสือบอกกล่าวแจ้งเตือนหรือปฎิบัติการใดๆในทางที่จะควบคุมไม่ให้เกิดการกระทำที่เป็นการลักลอบการใช้งานตามกฏระเบียบที่ตั้งไว้

3. เทคโนโลยีเพื่อควบคุมการใช้ไฟล์ข้อมูลร่วมกัน (FILE-SHARING)
      ปัจจุบันได้มีเทคโนโลยีใหม่ๆที่ออกมาจำหน่ายเพื่อวัตถุประสงค์ในการจัดการหรือป้องกันพฤติกรรมการใช้ไฟล์ข้อมูลร่วมกันที่ผิดกฏหมายอย่างมีประสิทธิภาพโดยเฉพาะ 
      การป้องกันการใช้โปรแกรมการแลกเปลี่ยนไฟล์โดยตรงโดยไม่ผ่านเซิร์ฟเวอร์กลาง (P2P) ซึ่งไม่ได้รับอนุญาตการจำกัดการติดตั้งซอฟแวร์และกิจกรรมการใช้ไฟล์ร่วมกันที่ไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่ถูกต้องบนระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของมหาวิทยาลัยนั้น เป็นแนวทางง่าย ๆ แนวทางหนึ่งในการลดปัญหาด้านลิขสิทธิ์และความปลอดภัยหยุดการละเมิดลิขสิทธิ์ในวงกว้างก่อนที่จะเกิดการละเมิดขึ้น ระบบเครือข่ายระบบหนึ่งที่ถูกพัฒนาขึ้นโดยเรดแลมบ์ด้าคือซีกริด

(http://www.redlambda.com/Products_overview.htm) ที่ริเริ่มและพัฒนาขึ้นโดยมหาวิทยาลัยฟลอริด้า ระบบนี้สามารถแก้ไขได้ตามคำสั่งเฉพาะเพื่อสกัดการละเมิดโดยการเจาะจงหรือทั้งหมดและยังเน้นประเด็นการบริหารจัดการด้านความ
ปลอดภัยอื่นๆ ได้เต็มขอบเขตด้วย
      การคัดกรองเครือข่าย อีกทางเลือกหนึ่งคือการติดตั้งระบบคัดกรองไฟล์ข้อมูลในเครือข่าย เพื่อเป็นการยับยั้งหรือคัดแยกที่เฉพาะเจาะจง ไฟล์เพลงหรือไฟล์ข้อมูลสิ่งบันทึกเสียงอันมีลิขสิทธิ์ที่ไม่ได้รับอนุญาตให้ทำสำเนา,แลกเปลี่ยนหรือส่งต่อ โดยไม่ผ่านเซิร์ฟเวอร์กลาง (ไฟล์ P2P) จะถูกคัดกรองและสกัดข้อความเนื้อหาที่มีลิขสิทธิ์ที่ผ่านจากอินเตอร์เน็ตเข้าสู่ระบบของสถาบันฯ โดยจะไม่กระทบถึงระบบการแลกเปลี่ยนไฟล์โดยไม่ผ่านเซิร์ฟเวอร์กลาง (ไฟล์ P2P) ที่ไม่เกี่ยวข้องระบบซอฟแวร์ที่ซับซ้อนสำหรับคัดกรองไฟล์ข้อมูลหรือสกัดกั้นข้อมูลอันละเมิดลิขสิทธิ์ที่จะผ่านเข้ามาในเครือข่ายอินเตอร์เน็ตภายในของสถาบันฯ นี้สามารถหาได้แล้วในขณะนี้ เช่น “ก๊อปปี้เซ็นส์”ของออดิเบิล เมจิกโดยซอฟแวร์นี้ปัจจุบันมีการใช้งานในสถาบันทางวิชาการมากกว่า 60 แห่งซึ่งพบว่าใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่า 99% โดยยังไม่พบข้อผิดพลาดในการคัดแยกไฟล์ข้อมูลเลย (http://www.audiblemagic.com)
       การกำหนดรูปแบบข้อมูลจราจรคอมพิวเตอร์ บางครั้งเป็นที่รู้จักกันว่าเป็น “การบีบอัด” โดยเป็นแนวคิดในการใส่อุปกรณ์ลงไปในเครือข่ายที่สามารถเลือกและทำให้ข้อมูลจราจรคอมพิวเตอร์ในกิจกรรมการแลกเปลี่ยนไฟล์โดยตรงโดยไม่ผ่านเซิร์ฟเวอร์กลาง (ไฟล์ P2P)ทั้งหมดช้าลงโดยใช้ “ตัวครอบ” หรือ ณ เวลาที่มีผู้ใช้งานสูงสุด วิธีการนี้ไม่ใช่การป้องกันการละเมิดแต่หาก “การทำงานช้าลง” ถือว่าเป็นเครื่องมืออย่างหนึ่งในการรบกวนทิศทางข้อมูลของผู้ที่ได้นำไฟล์ข้อมูลเหล่านั้นเข้าไปสู่เครือข่าย และสามารถที่จะหยุดไฟล์ข้อมูลที่กำลังมีการแบ่งใช้กันได้บนเครือข่ายความเร็วสูงของมหาวิทยาลัยจากการป้อนการแลกเปลี่ยนไฟล์โดยตรงโดยไม่ผ่านเซิร์ฟเวอร์กลาง (ไฟล์ P2P) จำนวนมากนอกสถาบันการศึกษาได้ มีบริษัทหลายแห่งที่ขายอุปกรณ์เพื่อกำหนดรูปแบบการจราจรข้อมูล คอมพิวเตอร์เช่น ซิสโก้แพ็คเก็ตเทียร์และพาลิซาด
       ป้องกันการนำช่วงความถี่ไปใช้ในทางที่ผิด ซอฟแวร์ที่มีคุณสมบัติในการตรวจสอบเครือข่ายซึ่งอาจได้มาพร้อมกับอุปกรณ์เครือข่ายจะทำให้สถาบันสามารถตรวจสอบว่ามีผู้ใช้หรือมีเครื่องมือที่กำลังเอาช่วงความถี่ไปใช้มากเกินไปหรือไม่ และจะกำหนดห้ามการนำไปใช้โดยอัตโนมัติจากเครือข่ายเป็นการชั่วคราวหรือถาวรก็ได้ นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ด้านเทคนิคควรตรวจสอบ “จุดสื่อสารไร้สายที่ติดตั้งอยู่ในที่ต่าง ๆ” เพื่อดูว่ามีปัญหาเกี่ยวกับระบบหรือการกระทำที่ผิดกฎหมายเกิดขึ้นหรือไม่

เครื่องมือที่มีประโยชน์
         แนวทางเกี่ยวกับลิขสิทธิ์และความปลอดภัยสำหรับสถาบันวิชาการ Copyright and Security Guide for Academic
Institutions (สามารถหาได้จาก IFPI พร้อมกับคำแนะนำหรือการช่วยเหลือทางเทคนิคเพิ่มเติมตามที่ร้องขอ)

ตัวอย่างแนวปฏิบัติของมหาวิทยาลัย (วิทยาลัยวอล์ฟสัน)
        JANET (Joint Academic NETwork of UK education) (เครือข่ายร่วมทางวิชาการของสถาบันการศึกษาแห่งประ
เทศอังกฤษ) ที่ได้รับการดูแลโดย JISC (Joint Information Systems Committee) (คณะกรรมการระบบสารสนเทศร่วม)ที่ http://www.ukerna.ac.uk/services/publications/policy/
aup.html

        การติดตั้งโปรแกรม DFC (Digital File Check) โดยสามารถเข้าไปทำการดาวน์โหลดได้จากเว็บไซท์ขององค์กร IFPI.(International Federation of Phonographic Industry) เพื่อเป็นการแจ้งเตือนว่ามีไฟล์ข้อมูลที่ละเมิดลิขสิทธิ์ภายในระบบคอมพิวเตอร์
http://www.ifpi.org/dfc/downloads/dfc.html