บริษัทโฟโนไรทส์ (ไทยแลนด์) จำกัด

บริษัท โฟโนไรทส์ (ไทยแลนด์) จำกัด ได้จัดตั้งขึ้นตั้งแต่ปี 2539 โดยสมาชิกซึ่งเป็นบริษัทผู้ผลิตสิ่งบันทึกเสียงหรือค่ายเพลงสากลในประเทศไทย ได้แก่ บริษัท โซนี่ มิวสิค เอนเตอร์เทนเมนต์ (ประเทศไทย) จำกัด, บริษัท วอร์นเนอร์ มิวสิค (ประเทศไทย) จำกัด และ บริษัท ยูนิวเอร์ซัล มิวสิค (ประเทศไทย) จำกัด เพื่อดูแลผลงานเพลงลิขสิทธิ์ของค่ายเพลงสากล โดยการให้อนุญาตนำงานสิ่งบันทึกเสียงออกเผยแพร่ต่อสาธารณชน ในร้านค้า ร้านอาหาร และสถานประกอบการทั่วไป รวมถึงการแพร่เสียงแพร่ภาพ (Broadcasting) ในวิทยุโทรทัศน์ โดยที่บริษัท โฟโนไรทส์ (ไทยแลนด์) จำกัด ยังดูแลลิขสิทธิ์เพลงให้แก่บริษัทสมาชิก ที่เป็นบริษัทค่ายเพลงทั่วโลกกว่า 10,000 แห่ง คิดเป็นสัดส่วนกว่า 90% ของค่ายเพลงที่มีชื่อเสียงทั่วโลก

นอกจากนี้ บริษัท โฟโนไรทส์ (ไทยแลนด์) จำกัด ยังดูแลเรื่องการนำงานอันมีลิขสิทธิ์ไปใช้ในลักษณะอื่น เช่น การนำไปใช้ในสื่อดิจิตอลต่างๆ เช่น ไฟล์เพลงสำหรับโทรศัพท์ หรืออุปกรณ์ดิจิตอลอื่นๆ รวมทั้งการใช้งานในระบบคอมพิวเตอร์ในลักษณะต่างๆ อีกด้วย

บทบาทของบริษัทโฟโนไรทส์ (ไทยแลนด์) จำกัด

- เป็นองค์กรประสานงานระหว่างเจ้าของลิขสิทธิ์และผู้ใช้งานอันมีลิขสิทธิ์
ในปัจจุบัน เราไม่อาจปฏิเสธได้ว่า เสียงดนตรีเป็นปัจจัยสำคัญในสังคม ไม่ว่าจะเพื่อความรื่นรมย์, เพื่อสร้างสรรค์ความบันเทิง หรือเพื่อธุรกิจ ซึ่งจากเดิมเป็นเพียงการเปิดดนตรีเพื่อสร้างบรรยากาศในห้างสรรพสินค้า และร้านค้าทั่วไป คลับ ผับ หรือบาร์ต่างๆ และสถานบันเทิงทั่วไป หรือ คาราโอเกะวิดีโอ ในยุคข่าวสารข้อมูล (Information Technology - IT) และมัลติมีเดีย (Multimedia) คอมพิวเตอร์แทบทุกเครื่องในปัจจุบันสามารถใช้เล่นดนตรีเพื่อสนองการบริโภคของประชาชนคนทั่วไป เสียงดนตรีจึงมีการพัฒนาการไปหลายรูปแบบ อาทิเช่น เสียงเรียกเข้าของโทรศัพท์ (ริงโทน), เสียงเพลงรอรับสาย, แม้กระทั่งการบันทึกเสียง (ดาว์นโหลด) ลงในเครื่องเล่นเพลงแบบพกพา (MP3)  ดนตรีจึงถูกเปลี่ยนรูปแบบเป็นเครื่องมือทางการตลาดที่มีประสิทธิภาพ และมีการใช้งานอย่างกว้างขวาง ทั้งนี้ เสียงดนตรีเหล่านี้อยู่ภายใต้ลิขสิทธิ์ของบริษัทบันทึกเสียงผู้เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ และหากมีการนำไปใช้ในธุรกิจ ผู้ที่นำไปใช้จำเป็นต้องได้รับการอนุญาตหรือมีใบอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อนที่จะนำไปเผยแพร่ต่อสาธารณชนได้

เนื่องจากงานสิ่งบันทึกเสียงของค่ายเพลงสากลงานหนึ่ง อาจมีการถือคาบเกี่ยวการเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์หลายราย ดังนั้น เพื่ออำนวยความสะดวกกับผู้ต้องการใช้งานดนตรีหรืองานสิ่งบันทึกเสียงที่มีลิขสิทธิ์ บริษัทโฟโนไรทส์ (ไทยแลนด์) จำกัด จึงมีบทบาทหน้าที่ในการประสานงานระหว่างผู้ใช้งานดนตรี/สิ่งบันทึกเสียงกับเจ้าของลิขสิทธิ์แต่ละราย เปรียบเสมือน ศูนย์กลางข้อมูลลิขสิทธิ์ของค่ายเพลงสากล (One Stop Service)

- ต่อต้านการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา
นอกจากนั้นยังดำเนินการประสานงานกับสมาคมการค้าผู้ประกอบธุรกิจบันเทิงไทยในการดูแลปราบปรามการละเมิดลิขสิทธิ์ในประเทศไทย เพื่อดำเนินการการฟ้องร้องดำเนินคดีต่อผู้กระทำความผิดต่อไป

- แสวงหาเทคโนโลยีใหม่ๆ
บริษัทฯ ได้ประสานงานกับค่ายสมาชิกฯ ในการพัฒนาระบบการให้อนุญาตสิ่งบันทึกเสียงที่มีลิขสิทธิ์ให้มีความสะดวกรวดเร็วกับผู้ใช้งาน และการจัดส่งค่าลิขสิทธิ์ที่ถูกต้องชัดเจนและโปร่งใสกับเจ้าของลิขสิทธิ์ทุกราย

- จัดหาข้อมูลข่าวสาร
บริษัทฯ จัดหาข้อมูลข่าวสารและวิเคราะห์ข้อมูลสถิติต่างๆ ในงานสิ่งบันทึกเสียง อาทิ เช่น สถิติการจำหน่าย, สถิติการละเมิด, มูลค่าของตลาด, รายงานสภาพการตลาด, ข้อมูลวิชาการ ตลอดถึงรายงานความคืบหน้าในประเด็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินทางปัญญาและสิทธิข้างเคียง

- สร้างระบบเครือข่าย
บริษัทฯ เป็นองค์กรอิสระของกลุ่มประเทศอาเซียนที่มีบทบาทในเวทีของอาเซียนและเป็นสมาชิกระดับ National Group ของ IFPI (The International Federation of the Phonographic Industry) ซึ่งเป็นสมาพันธ์ผู้ผลิตสิ่งบันทึกเสียงระหว่างประเทศซึ่งมีสมาชิกกว่า 1,400 บริษัทจากกว่า 75 ประเทศ (90%) ทั่วโลก ในการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกัน และเป็นการเปิดช่องให้มีการร่วมลงทุนระหว่างกัน

สิ่งบันทึกเสียง” คืออะไร?
ในความหมายตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พุทธศักราช 2537 สิ่งบันทึกเสียง คือ “งานอันประกอบด้วยลำดับของเสียงดนตรี เสียงการแสดง หรือเสียงอื่นใด โดยบันทึกลงในวัสดุไม่ว่าจะมีลักษณะใดๆ อันสามารถที่จะนำมาเล่นซ้ำได้อีกโดยใช้เครื่องมือที่จำเป็นสำหรับการใช้วัสดุนั้น”

สิ่งบันทึกเสียงจึงหมายถึงงานเพลงที่บันทึกอยู่ในอุปกรณ์ใดๆที่ ‘เก็บบันทึก’ เสียงไว้ได้ สิ่งบันทึกเสียงทั้งที่มีนักร้องหรือเพลงบรรเลงมักจะถูกเปิดใช้ ไม่ว่าจะอยู่ในรูปของแถบแม่เหล็ก เช่น เทป หรือในรูปอื่นๆ เช่น CD, LCD, มินิดิสก์ (Minidisk) หรือ DVD (Digital Video Disc) หรือแม้แต่ไฟล์เพลงในคอมพิวเตอร์หรืออินเตอร์เน็ต เช่น MP3 หรือ MIDI ส่วนคำว่า “สิ่งบันทึกเสียงอันมีลิขสิทธิ์” หมายความว่า สิ่งบันทึกเสียงต่างๆ ที่ได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ในเรื่องเกี่ยวกับ การนำออกเผยแพร่ต่อสาธารณชน (Communication to the Public) ซึ่งรวมถึงการนำออกแพร่เสียงแพร่ภาพ (Broadcasting)

“การนำออกเผยแพร่ต่อสาธารณชน” หมายความว่าอย่างไร?
ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์พุทธศักราช 2537 การนำสิ่งบันทึกเสียงออก “เผยแพร่ต่อสาธารณชน” คือ ทำให้ปรากฏต่อสาธารณชนโดยการแสดง การบรรยาย การสวด การบรรเลง การทำให้ปรากฏด้วยเสียงและ/หรือภาพ การก่อสร้าง การจำหน่าย หรือโดยวิธีอื่นใดที่งานได้จัดทำขึ้น

ด้วยกำหนดของพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ เป็นสิทธิของเจ้าของลิขสิทธิ์แต่เพียงผู้เดียวที่จะนำงานสิ่งบันทึกเสียงอันมีลิขสิทธิ์นั้นออกเผยแพร่ต่อสาธารณชน  และที่สำคัญ บริษัทบันทึกเสียงเจ้าของลิขสิทธิ์นั้นได้มอบหมายให้โฟโนไรทส์เป็นผู้ดูแลสิทธิในการเผยแพร่ต่อสาธารณชน แต่เพียงผู้เดียว ซึ่งรวมถึงการออก “ใบอนุญาต” ในการขออนุญาตเพื่อเผยแพร่งานสิ่งบันทึกเสียงดังกล่าวในทุกลักษณะ ด้วย

เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว ผู้รับอนุญาตสามารถใช้งานอันมีลิขสิทธิ์ทั้งในส่วนของสิ่งบันทึกเสียง ไม่ว่าจะเป็นเทป, ซีดี, มินิดิสก์ หรือสิ่งที่ใช้บันทึกเสียงได้ชนิดอื่นใด หรือโสตทัศนวัสดุต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการฉายบนจอภาพยนตร์, เครื่องเล่นวิดีโอ หรือจอภาพประเภทใดก็ตามทุกชนิด

พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ว่าไว้อย่างไรเกี่ยวกับเรื่องค่าลิขสิทธิ์?
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ มาตรา 15 ภายใต้บังคับมาตรา 9 มาตรา 10 และมาตรา 14 เจ้าของลิขสิทธิ์ย่อมมีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวดังต่อไปนี้
(1.) ทำซ้ำ หรือดัดแปลง
(2.) เผยแพร่ต่อสาธารณชน
(3.) ให้เช่าต้นฉบับ หรือสำเนางานโปรแกรมคอมพิวเตอร์ โสตทัศนวัสดุ ภาพยนตร์ และสิ่งบันทึกเสียง
(4.) ให้ประโยชน์อันเกิดจากลิขสิทธิ์แก่ผู้อื่น
(5.) อนุญาตให้ผู้อื่นใช้สิทธิตาม (1.) (2.) หรือ (3.) โดยจะกำหนดเงื่อนไขอย่างใดหรือไม่ก็ได้ แต่เงื่อนไขดังกล่าวจะกำหนดในลักษณะที่เป็นการจำกัดการแข่งขันโดยไม่เป็นธรรมไม่ได้
การพิจารณาว่าเงื่อนไขตามวรรคหนึ่ง (5.) จะเป็นการจำกัดการแข่งขันโดยไม่เป็นธรรมหรือไม่ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ มาตรา 27 การกระทำอย่างใดอย่างหนึ่งต่อไปนี้แก่งานอันมีลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติ โดยไม่ได้รับการอนุญาตตามมาตรา 15(5) ให้ถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์
(1) ทำซ้ำดัดแปลง
(2) เผยแพร่ต่อสาธารณชน
(3) ให้เช่าต้นฉบับหรือสำเนางานดังกล่าว
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ มาตรา 28 การกระทำอย่างใดอย่างหนึ่งแก่โสตทัศนวัสดุ ภาพยนตร์ หรือสิ่งบันทึกเสียง อันมีลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัตินี้โดยไม่ได้รับอนุญาตตามมาตรา 15(5) ทั้งนี้ไม่ว่าในส่วนที่เป็นเสียงหรือภาพ ให้ถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ถ้าได้กระทำดังต่อไปนี้
(1) ทำซ้ำดัดแปลง
(2) เผยแพร่ต่อสาธารณชน
(3) ให้เช่าต้นฉบับหรือสำเนางานดังกล่าว

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

ทั้งนี้ การเป็นเจ้าของเทป, ซีดี (CD), มิวสิควิดีโอ หรือม้วนวิดีโอคาราโอเกะ ไม่ได้หมายความว่าผู้เป็นเจ้าของมีสิทธิที่จะใช้สิ่งเหล่านี้เพื่อเป้าหมายที่ระบุข้างต้นได้ ทั้งนี้ไม่ว่าจะได้สิ่งบันทึกเสียง/ภาพดังกล่าวมาด้วยวิธีใด ทั้งการซื้อเอง, ได้เป็นของขวัญ, ยืมมา หรือด้วยวิธีอื่นใด ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์มาตรา 15 วรรค 5 ผู้นำงานไปใช้ในลักษณะข้างต้นต้องได้รับใบอนุญาตให้ใช้สิทธิล่วงหน้า ก่อนที่จะนำสิ่งบันทึกเสียงที่มีลิขสิทธิ์ออกไปเผยแพร่ให้ผู้อื่นได้รับชมรับฟัง

Collecting Society : Phonorights (Thailand) Limited

     Pursuant to the provisions of the Kingdom of Thailand Copyright Act B.E. 2537 (1994), all unauthorized public performance of sound recordings, and/or music work videos (including karaoke videos) embodied in records, cassettes, tapes, compact discs, karaoke, laser discs and cartridges, etc, constitutes an infringement of recording companies rights. An appropriate licence is therefore required before a public performance taken place.

     The International Federation of the Phonographic Industry (IFPI) is authorized by the record company members to exercise the rights of its members with respect to the broadcasting and public performance of all sound recordings, and/or music videos owned or controlled by therm. In Thailand, a subsidiary of IFPI- Phonorights (Thailand) Limited, a non-profit organization, - has been set-up in 1997 to administer these rights and to grant to the public the requisite licences. Phonorighs has over 1,300 members who are the recording companies in around 75 countries where recording are released on more than 11,000 labels.

     Phonorights (Thailand) Limited has been managed by local record companies members in Thailand and starts activities since 1997 to collect royalty fee from the usage of its members sound recording including audio work visual work for communication to the public purpose. In the early stage, seminars and group meetings, were set up to educate people to understand as well as to respect the world-wide intellectual property right by co-ordinating with government arm especially the Intellectual Property Department (DIP) who hand us always wonderful assistance at any time without any hesitation to make Phonorighs reached the target and cross over any problems occurred.

     The Phonorights licence give permission to use at anytime or any of the sound recordings included in the repertoires of the recording companies which are member of IFPI for the purposes stipulated in the licence. Licence fee are generally assessed under standard tariff, which, wherever possible, are negotiated with representative organization. Licences are granted either on an annual basis or to cover single events. Revenues collected are distributed among the record producers themselves after deduction of collection costs.

     Presently, Phonorights negotiated successfully and granted the licences to all English radio stations, NHK (Japanese television), Thai Airways International Airline, Majors Department Stores, fast food chains restaurants, Hotel industry, many bars discotheques and pubs.

     In year 2000 – 2002, Phonorights succeed in collecting royalty fee from the radio station operations, which may lead to good sign of collecting royalty fee from television station operations that will be launched in 2003. Therefore, Phonorights next plan is to negotiate Thai television station for broadcasting licences. Hopefully that they will understand the important of intellectual property work as our existing customer do.

     The royalty collecting circumstance of 2002 is not different from the earlier period. First troubles derived from lack of copyright knowledge and some knew but try to avoid because of weak enforcement. Second is that Phonorights had never taken legal action against any infringer.

     Nevertheless, the communication to the public sphere is yet to be concentrated in Thailand. But nowadays the collecting for Internet public performance had begun in many European, American and Asia countries. Besides, the prosperity from Internet’s public performance would mark high profit in the next few years.